งานสัมฤทธิ์ ชีวิตรื่นรมย์6

... สุขจากคุณธรรม ยิ่งทำยิ่งสุข
. 2. ความสุขจากการมีคุณธรรม หรือเรียกว่ากุศลกรรมสุข สุขจากการได้ทำกุศลกรรมคือ เราได้ทำคุณงามความดีอะไรแล้ว ตอนที่ทำก็สุข ตอนที่นึกก็สุข เช่น ลูกชายอยากซื้อเสื้อผ้าให้พ่อให้แม่ ตั้งอกตั้งใจมาก ทำงานได้เงินเดือนเดือนแรกก็รวบรวมเงินซื้อเสื้อผ้ากลับไปให้พ่อให้แม่ที่บ้านเกิด กราบลงที่ตัก พ่อครับเงินเดือนจากเดือนแรกของลูกซื้อเสื้อผ้าให้พ่อให้แม่ใส่ ที่เหลือให้พ่อแม่ไว้ใช้นะครับ พอเวลาผ่านไปหวนมาระลึกนึกถึง เออครั้งแรกที่เราได้ทำงานเอาเงินไปให้พ่อให้แม่ แม้ผ่านไปแล้วสัก 10 ปีก็ยังมีความสุข นี่คือสุขจากการที่เราได้ประกอบกุศลกรรม มันอยู่ในใจของเรายาวนาน

. คุณหญิงคนหนึ่งเคยเล่าให้อาตมภาพฟัง บอกว่าปกติเวลาช็อปปิ้งใช้จ่ายเงินครั้งละหลักแสนขึ้นไป ถ้าไปเมืองนอกก็ไม่ต้องพูดถึงหมดไปเป็นสิบล้านยี่สิบล้านเป็นเรื่องปกติ แต่มีอยู่วันหนึ่งไปสนองงานของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ต่างจังหวัด ร่วมเป็นเจ้าภาพบริจาคขาเทียมขาละหมื่น เธอรับเป็นเจ้าภาพ 30 ขา ครั้งนี้ต้องโดยเสด็จไปมอบด้วย ทุกครั้งที่มีใครมาขอให้ช่วยทำการกุศล เธอบอกต้องการเท่าไรก็เอาไป แต่ไม่เคยไปร่วมเพราะว่าไม่ค่อยติดดิน แต่ครั้งนี้โดยเสด็จไปร่วมงาน ถึงเวลามอบขาเทียมเธอได้มองเห็นคนยากคนจน คนขาขาดหลายร้อยคนที่ประสบอุบัติเหตุบ้าง เหยียบกับระเบิดบ้างมารับขาเทียม สลดจิตสลดใจมากว่า โอ้ตายละมนุษย์ในเมืองไทยมีคนที่พิกลพิการเยอะขนาดนี้เลยเหรอ

. แล้วก็มีแม่ลูกคู่หนึ่งมารับขาเทียมจากเธอ ลูกเดินกระเผกมากับแม่ แม่ก็แก่แล้วสุขภาพก็ไม่ดี ลูกกระเผกๆมาเธอยื่นขาเทียมให้ เด็กชายรับมาสวมแม่ก็ช่วยสวมให้ สวมเสร็จแล้วลูกชายก็เดิน พอเดินได้แล้วลูกชายก็วิ่ง วิ่งเสร็จแล้วกลับมากระโดดกอดแม่ แม่ครับผมเดินได้แล้ว สองคนแม่ลูกกอดคอกันร้องไห้ไม่สนใจใครทั้งสิ้น ดีอกดีใจกันสองคนแม่ลูกจนน้ำตาไหล

. คุณหญิงยืนมองภาพนั้นยกมือขึ้นเช็ดน้ำตาไม่รู้ว่าไหลออกมาเมื่อไร เธอบอกว่าดิฉันไปเที่ยวมาไม่รู้กี่ประเทศช็อปปิ้งหมดเงินไปไม่รู้เท่าไร ก็คิดว่ามีความสุขแล้ว แต่ในที่สุดพอสุขแล้วสักพักมันก็หาย แต่พอได้มาเป็นเจ้าภาพบริจาคขาเทียมครั้งนี้ ผ่านมาแล้วเป็นปีนึกถึงเมื่อไรก็น้ำตาไหล ทำไมมีความสุข ที่ผ่านมาเธอมีความสุขเพราะคิดว่าเงินหมื่นของฉัน ฉันใช้เอง จึงไม่เคยเห็นคุณค่าเลย แต่พอไปบริจาคขาเทียม หนึ่งหมื่นเท่ากับหนึ่งชีวิตได้เกิดใหม่อีกครั้ง เกิดปีติเบิกบานใจ นึกถึงคราวใดก็รู้สึกว่า โอ้ถ้าฉันใกล้ตายเมื่อไหร่ ฉันจะนึกถึงภาพนี้ ฉันต้องไปดีแน่ๆ

. สุขจากการประกอบกุศลกรรม แค่คิดก็สุข ยิ่งทำก็ยิ่งสุข ทำเสร็จแล้วย้อนหวนรำลึกถึงความหลัง ความสุขนั้นก็มาสนองผลซ้ำๆอีกครั้งหนึ่ง ฉะนั้นเราทุกคนนั้นมีความสุขทางประสาทสัมผัสแต่มันก็ไม่ยั่งยืน ความสุขจากการทำคุณงามความดี พาตัวเองไปนั่งสมาธิ พาตัวเองไปเป็นอาสาสมัคร พาตัวเองไปอ่านหนังสือให้คนหูหนวกตาบอดฟัง จูงคนแก่ข้ามถนนบ้าง เสียสละบริจาคทานบ้าง ใส่ซองผ้าป่าซองกฐินบ้าง เสื้อผ้าใช้แล้วมีเยอะๆส่งไปบริจาคบ้าง ทำงานอาสาสมัครให้สังคมบ้าง ทำสิ่งดีๆเหล่านี้แล้วมันจะอยู่ในจิตในใจของเราไปตราบนานเท่านาน

. ท่านพุทธทาสบอกว่า ถ้าเรามีขนมอร่อยๆอยู่ในมือชิ้นหนึ่ง เรากินคนเดียวเราก็อิ่มเพียงคนเดียว แต่ถ้าแบ่งขนมนั้นให้เพื่อนๆกินอิ่ม เราก็จะอยู่ในใจเพื่อนไปตลอดชีวิต คิดดูสิ ความสุขจากการที่เราได้ทำคุณงามความดีมันลึกซึ้งขนาดนี้ ถาใครได้ทำคุณงามความดีแล้วก็จะรู้สึกเอิบอิ่มเบิกบาน แล้วมันก็จะมีผลต่อสุขภาพกายสุขภาพจิตของเราด้วย บางทีมีอำนาจมากถึงขนาดทำให้โรคภัยไข้เจ็บหายขาดได้

. ครั้งหนึ่งพระสารีบุตรเป็นโรคลมจุกเสียดแน่นท้อง ถึงขั้นล้มตัวลงนอนเป็นโรคประจำตัว พระโมคคัลลานะรู้ว่าพระสารีบุตรป่วย และทุกครั้งที่ท่านปวดท้องก็จะหายได้ด้วยการฉันข้าวมธุปายาสที่ปรุงด้วยน้ำนมสด เทวดาก็รู้ความข้อนี้ กลัวว่าเวลาพระโมคคัลลานะไปบิณฑบาตโยมจะไม่ตักบาตรด้วยข้าวมธุปายาส จึงไปสิงลูกของโยมในตระกูลอุปัฏฐากของพระสารีบุตร(เหตุการณ์นี้เป็นที่มาของคำว่าผีเข้า จริงๆผีไม่ได้เข้าเป็นเทวดาเข้าสิง) เมื่อลูกดิ้นพลาดๆ พ่อแม่ก็ถามว่าเป็นอะไรลูก เทวดาก็พูดบอกว่า เธอต้องเอาข้าวมธุปายาสตักบาตร ถ้าไม่เอาข้าวมธุปายาสตักบาตรลูกของเธอตาย ฝ่ายญาติโยมตระกูลอุปัฏฐากก็รีบปรุงข้าวมธุปายาสผสมด้วยน้ำนมสด ถวายพระโคคัลลานะในขณะที่มาบิณฑบาต ท่านก็เอาข้าวมธุปายาสนั้นกลับไปถวายพระสารีบุตร

. พระสารีบุตรเป็นพระอรหันต์มีทิพยจักษุ ถามพระโมคคัลลานะว่า อาหารบิณฑบาตนี้ท่านได้แต่ใดมา พระโมคคัลลานะก็บอกว่าโยมอุปัฏฐากของท่านถวาย พระสารีบุตรก็ถามต่อว่าโยมรู้ได้ยังไงว่าผมป่วย พระโมคคัลลานะก็พูดว่าเออนั่นสิผมไม่ได้คิดประเด็นนี้ ท่านก็นั่งลงกำหนดจิตดู ก็เห็นเทวดาองค์หนึ่งไปเข้าสิงลูกของโยมอุปัฏฐาก พระสารีบุตรก็บอกพระโมคคัลลานะว่า ท่านเอาข้าวนี่ไปทิ้งเสีย ผมฉันไม่ได้หรอก อาหารได้มาโดยไม่บริสุทธิ์ ไม่ได้เกิดจากการตักบาตรตามวิธีธรรมชาติ มันเป็นการตักบาตรในลักษณะการจัดสรร ฉะนั้นผมไม่ฉัน ผมยินดีตาย พระโมคคัลลานะก็ทำตามพระสารีบุตรบอกด้วยการเอาอาหารบิณฑบาตนั้นไปเททิ้ง

. พอพระโมคคัลลานะเดินออกไป พระสารีบุตรก็นั่งลงอธิษฐานจิต เดชะด้วยเดชแห่งศีลที่ข้าพเจ้ารักษาศีลยิ่งกว่าชีวิต ขอให้เดชแห่งศีลนี้ช่วยมาบำบัดโรคให้ด้วย ท่านก็เกิดความปีติภาคภูมิใจในความสุขของท่านที่ได้กระทำ ถึงแม้จะล้มป่วยแทบตาย แต่ท่านไม่ได้ละเมิดศีล ท่านยินดีตายดีกว่าที่ละเมิดศีล เพราะอาหารที่ได้มานั้นเป็นบิณฑบาตที่ไม่ถูกต้องตามครรลองครองธรรม โยมเขาไม่ได้ศรัทธามาแต่ต้น แต่เทวดาเข้าไปบีบคั้นโยม ท่านก็บอกว่า ผมตายดีกว่าที่จะฉันอาหารที่ได้มาโดยมิชอบ

. พออธิษฐานว่าข้าพเจ้ายินดีตายดีกว่าปล่อยให้ศีลขาดเท่านั้นเอง เดชานุภาพแห่งศีลของท่านก็ขับไล่ลมพิษในท้องท่านออกหายลงไปในดิน ตั้งแต่นั้นมาท่านไม่ป่วยด้วยโรคนี้อีก ท่านก็มีความสุขมาก มีความสุขจากการที่ตัวเองยอมตายแต่ไม่ยอมละเมิดศีล ไม่แต่เพียงขับไล่โรคของท่านออกไปได้เท่านั้น ท่านกลับได้รับความสุขเอิบอาบเกิดปีติท่วมท้นกายของท่านตั้งแต่หัวจรดเท้า นี้คือความสุขอีกประเภทหนึ่งที่เรียกกันว่า ความสุขแบบนิรามิสสุข คือความสุขที่ไม่ขึ้นกับเงื่อนไขภายนอก เป็นความสุขเกิดจากใจที่ได้รับจากการสัมผัสคุณงามความดีล้วนๆ

. ใจที่สูง
. พอไปสัมผัสกับใจที่สูง จะเติบโตออกมาเป็นคุณงามความดีที่เรียกกันว่า ความสุข เช่น เราคนไทยไปเฝ้าในหลวงที่เสด็จออก ณ สีหบัญชรพระที่นั่งอนันตสมาคม คนไทยเห็นในหลวงก็น้ำตาไหลเหมือนกันทั้งประเทศ บางคนดูโทรทัศน์อยู่ที่บ้านก็นั่งน้ำตาไหลกับเขาไปด้วย ปลื้มอกปลื้มใจ เพราะใจของเราปรารถนาดีต่อพระองค์ท่าน พระองค์ท่านก็ปรารถนาดีต่อคนไทย ใจสูงของพระองค์ท่านกับใจสูงของคนไทยมาบวกกัน ก็ผลิบานออกมาเป็นความสุข นี้แหละเรียกว่า ความสุขเกิดจากที่เรานั้นได้ประกอบกุศลกรรม

. เราทุกคนคงเคยประกอบกุศลกรรมคือคุณงามความดีที่เป็นต้นธารและต้นทางของความสุขเช่นนี้ ลองคิดดู ความสุขเช่นนี้เรามีไหม ความสุขชนิดนี้สำคัญมาก ถ้าเราไม่มีเลยเราก็จะลำบากในตอนที่เราใกล้ตาย

. มนุษย์เรานั้นตอนใกล้ตายจะมีกรรมชนิดหนึ่งเข้ามาใกล้ๆ เขาเรียกว่า อาสันนกรรม แปลว่า กรรมใกล้ตาย กรรมใกล้ตายนี้จะเป็นกรรมที่ตัดสินอนาคต ว่าเราจะได้ไปเกิดในสุคติภูมิหรืออบายภูมิ กรรมของเราจะเป็นตัวกำหนดหรือจัดสรร

. จิตดวงสุดท้ายซึ่งเรียกว่าจุติจิต จะพลิกเป็นปฏิสนธิจิต ปฏิสนธิจิตนี่แหละที่จะนำไปเกิดในภพใหม่ หากจิตดวงสุดท้ายของเราไปนึกถึงคุณงามความดีที่เราทำเอาไว้ปุ๊บ เราก็ได้วีซ่าไปสุคติภูมิเกิดเป็นมนุษย์หรือเทวดาหรือเป็นพรหม ทีนี้ในนาทีที่เจียนอยู่เจียนไปนั่นเอง ถ้าเราเกิดไปนึกถึงกรรมชั่ว เพราะเคยทำไว้เข้มข้นมากเลยนึกถึงเป็นฉากๆเราก็ต้องตีตั๋วลงอบายภูมิ

. ฉะนั้นพระพุทธเจ้าจึงตรัสไว้ว่า เมื่อมีความสุขจากการสนองความอยากแล้ว ต้องหาความสุขจากการทำคุณงามความดีด้วย เพราะการทำคุณงามความดีนั้น แค่คิดก็มีความสุขแล้ว ขณะลงมือทำก็มีความสุข ทำแล้วเมื่อหวนระลึกถึงก็เกิดความสุขอีก และก่อนตายก็จะย้อนกลับมากำหนดอนาคตของเราในภพหน้าอีกครั้งหนึ่ง นี่เรียกว่าเป็นความสุขที่เกิดจากการประกอบกุศลกรรมเป็นความสุขที่สูงขึ้นมาอีกขั้นหนึ่ง

. เมื่อทำความดีแล้วมีความสุขแค่นั้นยังไม่พอ เพราะในความดีนั้นก็ยังมีความทุกข์ บางคนทำความดีแล้วชอบคิดว่าไม่มีใครเห็นความดีของฉันเลยแล้วฉันจะทำไปทำไม เกิดความทุกข์อีก บางทีทำความดีแล้วคนอื่นประเมินความดีของเราต่ำไป เราน่าจะได้คำชมเต็มสิบแต่ชมมาแค่ห้า ทำความดีแท้ๆก็ยังทุกข์

. บางคนทำความดีแล้วยึดติดในความดี เห็นคนอื่นดีไม่เท่าตัวไปดูถูกคนอื่น พอถูกคนอื่นเล่นงานกลับ ก็ทุกข์เพราะความดีที่ตัวเองยึดไว้ เห็นโทษของความสุขที่เกิดจากการทำดีหรือยัง พระพุทธเจ้าจึงบอกว่าไม่พอหรอก ทำความดีแม้จะมีความสุขแต่ก็ยังไม่พอ เพราะบางคนไปยึดติดความดีไปแบกความดีเอาไว้ ถ้าจะให้ดีต้องก้าวขึ้นไปหาความสุขที่สูงกว่านั้น